Başlaya(maya)n bir yolculuk: Zeytilya

Yıllarca maliyet muhasebesi anlattıktan sonra hayat bana kendi maliyetlerimi hesaplama fırsatı verdi. Zeytilya’nın aile toprağından markaya uzanan hikâyesi — gecikmeler, yanlış kararlar ve hâlâ gelen faturalarla birlikte.

Teoriden toprağa, akademiden girişimciliğe uzanan bir hikâye.

Hayatın tuhaf bir mizah anlayışı var. Bazen yıllarca başkalarına anlattığınız şeyleri, bir gün bizzat yaşamanız için önünüze koyuyor. Üstelik çoğu zaman sınavın sorularını önceden vermeden.

Yıllardır muhasebe, finans, maliyet, yatırım ve işletmecilik üzerine çalışıyorum. Öğrencilerime kaynakların etkin kullanımını, yatırım kararlarını, risk yönetimini ve girişimciliğin ekonomik gerçeklerini anlatıyorum. Kâğıt üzerinde her şey oldukça sistematik. Sermayenizi belirlersiniz, maliyetlerinizi hesaplarsınız, pazarınızı analiz edersiniz, stratejinizi oluşturursunuz.

Sonra kendi girişiminizi hayata geçirmeye karar verirsiniz.

İşte o noktada hayat, hazırladığınız bütün ders notlarını bir kenara bırakıp kendi müfredatını uygulamaya başlar.

Aslında hikâye çok daha önce başladı

Zeytilya, bir sabah uyanıp zeytinyağı satmaya karar vermemin sonucu değil. Hikâyenin kökleri ailemin üretim geçmişine, toprağa, emeğe ve yıllardır bir türlü değerlendirilemeyen imkânlara uzanıyor.

Yaklaşık kırk yıla yayılan aile içi anlaşmazlıklar ve paylaşım meseleleri, üretim imkânlarının değerlendirilmesini uzun süre geciktirdi. Bir tarafta üretme isteği, diğer tarafta çözülemeyen meseleler vardı. Zaman geçti, şartlar değişti, planlar ertelendi.

Bu arada hayat da boş durmadı. Akademik çalışmalar, dersler, araştırmalar, idari süreçler ve zaman zaman insanın sabrını bilimsel yöntemlerle test eden gelişmeler birbirini izledi.

Ekonomide fırsat maliyetini anlatırken, insanın kendi hayatında kaçırdığı fırsatların maliyetini hesaplamasının pek de kolay olmadığını öğrendim.

Yine de bazı fikirler kolay kolay vazgeçmiyor insandan.

Zeytilya da onlardan biriydi.

Bir fikrin şirkete dönüşme mücadelesi

Kasım 2024’te Tokat Teknopark üzerinden girişimcilik sürecini başlattım. Mayıs 2025’te gelen kararla birlikte uzun süredir düşünce aşamasında kalan girişim için somut bir adım atılmış oldu.

Elbette girişimcilik kitaplarında çoğu zaman birkaç paragrafla geçilen bürokratik süreçlerin, gerçek hayatta takvim yapraklarıyla ölçüldüğünü de bu vesileyle yeniden gördüm.

Akademik statümün getirdiği hukuki ve idari koşullar, şirketleşme biçiminden faaliyetlerin planlanmasına kadar çeşitli kararları etkiledi. Bu sırada sermaye, zaman ve diğer kaynakların nasıl kullanılacağına ilişkin tercihler de değişti.

Bir finans akademisyeninin kendi yatırım kararlarıyla yüzleşmesi, öğrencilerine anlattığı konuları yeniden değerlendirmesi bakımından oldukça öğreticiymiş.

Özellikle de belirsizlik katsayısı ders kitaplarındakinden biraz yüksekse.

Zeytilya doğuyor

Bütün bu sürecin sonunda Zeytilya, bir marka fikrinden somut ürünlere dönüşmeye başladı.

İsimler düşünüldü, tasarımlar yapıldı, şişeler seçildi, kapaklar incelendi, etiketler değişti, ambalajlar yeniden değerlendirildi. Her kararın ardından yeni bir karar verilmesi gerektiği anlaşıldı.

Bir şişe zeytinyağının yalnızca zeytinyağından oluşmadığını, içinde epeyce maliyet, emek, zaman, fikir ayrılığı ve sabır bulunduğunu öğrendik.

Ürün geliştirme sürecinde zeytinyağını yalnızca geleneksel bir tüketim ürünü olarak değerlendirmek istemedik. Dağ kekiği, isot ve farklı çeşnilerle yeni tatlar üzerinde çalıştık. Her ürünün kendine özgü bir karakteri, her ambalajın bir anlatısı olsun istedik.

İyi bir ürün ortaya çıkarmak önemliydi. Ancak onu doğru anlatabilmek, tüketiciye ulaştırabilmek ve sürdürülebilir bir yapıya dönüştürebilmek de en az üretim kadar önemliydi.

Bu nedenle Zeytilya benim için yalnızca bir ticari girişim değil, aynı zamanda gerçek koşullarda yürütülen bir işletmecilik deneyimine dönüştü.

İşin içine insan girince

Zeytilya’nın ortaya çıkışında yalnızca benim kararlarım yok. Fikirleriyle, emekleriyle, zamanlarıyla ve zaman zaman benim bitmek bilmeyen ayrıntıcılığıma gösterdikleri sabırla katkı sunan insanlar var.

Birlikte çalışmak, sorumluluk paylaşmak, üretmek, denemek ve gerektiğinde yeniden başlamak bu yolculuğun önemli parçaları oldu.

İnsan kaynakları yönetiminde ekip çalışmasının önemini anlatmak kolay. Gerçek bir ekipte farklı beklentileri, çalışma biçimlerini ve düşünceleri ortak bir hedef etrafında birleştirmek ise başlı başına ayrı bir uzmanlık alanı.

Zeytilya bana bir kez daha gösterdi ki bir markanın gerçek değeri yalnızca bilançosunda değil, ona katkı sunan insanların emeğinde de saklı.

Bir şişeden daha fazlası

Zeytilya’yı hiçbir zaman yalnızca zeytinyağı satmak için düşünmedim.

Zeytinyağı bu yolculuğun ilk somut adımı. Ancak üretim kültürünü farklı ürünlere taşıma, yeni markalar oluşturma, yerel değerleri daha geniş pazarlara ulaştırma ve sürdürülebilir bir girişimcilik modeli geliştirme düşüncesi başlangıçtan beri bu fikrin bir parçası.

Antep fıstığından baharatlara, farklı gıda ürünlerinden kozmetiğe kadar uzanan düşünceler var. Bunların hangisinin, ne zaman ve nasıl hayata geçeceğini ise kaynaklar, koşullar ve zaman gösterecek.

Çünkü girişimcilik biraz da hayallerinizle bilançonuz arasında makul bir ilişki kurabilme sanatı.

Henüz sonuç bölümünde değiliz

Zeytilya’nın hikâyesini bir başarı öyküsü olarak anlatmak için erken. Zaten niyetim de geriye dönüp her şeyi kusursuz göstermeye çalışmak değil.

Gecikmeler oldu. Yanlış kararlar da verilmiştir, bundan sonra da verilecektir. Bazı işler beklediğimizden kolay, bazıları tahminimizden zor ilerledi.

Ama sonunda yıllarca zihnimde dolaşan bir fikir, elle tutulur bir ürüne dönüştü.

Benim için Zeytilya’nın en değerli tarafı da burada.

Akademik hayatımda yıllardır üzerinde çalıştığım kavramları gerçek hayatın koşullarında yeniden sınama fırsatı buldum. Üretmenin, yönetmenin, risk almanın ve karar vermenin yalnızca teorik karşılıkları olmadığını bir kez daha gördüm.

Bugün Zeytilya’nın şişelerine baktığımda yalnızca zeytinyağı görmüyorum. Gecikmiş kararları, verilen emeği, aşılan güçlükleri, birlikte çalıştığımız insanları ve henüz gerçekleştiremediğimiz fikirleri de görüyorum.

Kısacası, yıllarca maliyet muhasebesi anlattıktan sonra hayat bana kendi maliyetlerimi hesaplama fırsatı verdi.

Bazılarının faturası hâlâ geliyor.

Ama üretmeye devam ediyoruz.

Çünkü bu hikâyenin henüz son sayfasını yazmadık.


Zeytilya’nın ürünlerini ve çalışmalarını zeytilya.com üzerinden inceleyebilirsiniz.

Erdem Kanışlı

Öğr. Gör. Dr. · Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Turhal MYO. Maliyet muhasebesi, finansal yönetim ve açık ders materyali.

Hakkımda · Hikâye · İletişim

© 2026 Dr. Erdem Kanışlı

Veri ve sorumluluk · Aydınlatma metni · Kitaplar CC BY-NC-ND 4.0